Σημειωματάριο

φωτογραφία από:31.12.1969

ΑΝΔΡΕΑΣ Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ


ΓΕΝΝΗΘΗΚΕ στη Χίο, 5 Φεβρουαρίου 1919.

ΔΙΠΛΩΜΑΤΑ

Πανεπιστήμιο Αθηνών (Νομική Σχολή) 1937 - 40.

Πανεπιστήμιο Χάρβαρντ

Μ.Α. Μάστερ Οικονομικών, 1943.

ΤΟΜΕΙΣ - ΕΙΔΙΚΕΥΣΕΙΣ

Οικονομική Θεωρία και Μέθοδος

Βιομηχανική Οργάνωση

Θεωρία και Μέθοδος Οικονομικής Πολιτικής και Προγραμματισμού

Συγκριτικά Οικονομικά Συστήματα

Οικονομική Ανάπτυξη

ΔΙΠΛΩΜΑΤΑ HONORIS CAUSA

Πανεπιστήμιο Γιορκ, Καναδάς

Πανεπιστήμιο Χάμπολντ, Βερολίνο

Πανεπιστήμιο Κρακοβίας, Πολωνία

Πανεπιστήμιο Μόσχας, ΕΣΣΔ

Πανεπιστήμιο Μπολόνιας, Ιταλία

ΑΚΑΔΗΜΑΙΚΕΣ ΘΕΣΕΙΣ

1942-43 Πανεπιστημιακός Διδάσκαλος, Πανεπιστήμιο Χάρβαρντ

1943-44 Υφηγητής, Πανεπιστήμιο Χάρβαρντ

1946-47 Υφηγητής, Πανεπιστήμιο Χάρβαρντ

1947-50 Ομότιμος Καθηγητής στο Πανεπιστήμιο της Μινεσότας

1950-51 Ομότιμος Καθηγητής στο Πανεπιστήμιο Νορθγουέστερν

1951-55 Καθηγητής στο Πανεπιστήμιο της Μινεσότας

1955-63 Καθηγητής στο Πανεπιστήμιο της Καλιφόρνιας

1956-59 Κοσμήτορας της Οικονομικής Σχολής

1968-69 Καθηγητής Οικονομικών στο Πανεπιστήμιο της Στοκχόλμης

1969-74 Καθηγητής Οικονομικών στο Πανεπιστήμιο Γιορκ του Καναδά

ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ

1964-67 Βουλευτής, Βουλή των Ελλήνων

1964 Υπουργός Προεδρίας

1964-65 Υπουργός Αναπληρωτής Συντονισμού

1968-74 Αρχηγός του ΠΑΚ (Πανελλήνιο Απελευθερωτικό Κίνημα)

1974 Πρόεδρος του ΠΑ.ΣΟ.Κ. (Πανελλήνιο Σοσιαλιστικό Κίνημα)

1974 Βουλευτής, Βουλή των Ελλήνων

1977 Βουλευτής, Αρχηγός Αξιωματικής Αντιπολίτευσης

1981 Πρωθυπουργός

1985 Πρωθυπουργός

1989 Βουλευτής, Αρχηγός Αξιωματικής Αντιπολίτευσης

1993 Πρωθυπουργός

1995 Πρωθυπουργός

ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ

Γεννήθηκε στις 5 Φεβρουαρίου 1919, στη Χίο. Παντρεμένος με την Δήμητρα Λιάνη .Απέκτησε τέσσερα παιδιά από τον γάμο του με την Μαργαρίτα Τσαντ. Είναι γιος του αείμνηστου Γεωργίου Παπανδρέου.

1941: Μετά την αποφυλάκιση του από την Ασφάλεια όπου κρατήθηκε και βασανίστηκε κατά το διάστημα της δικτατορίας του Μεταξά, τριτοετής τότε της Νομικής Σχολής του Πανεπιστημίου Αθηνών, αναχωρεί για τις Η.Π.Α. και ακολουθεί πανεπιστημιακή σταδιοδρομία.

1943: Ανακηρύσσεται Διδάκτωρ Οικονομικών Επιστημών του Πανεπιστημίου του Χάρβαρντ. Η κυρίως πανεπιστημιακή του εξέλιξη έχει ως εξής:

1942-43: Βοηθός Καθηγητής στο Πανεπιστήμιο του Χάρβαρντ

1943-47: Υφηγητής στο Πανεπιστήμιο του Χάρβαρντ

1946-47: Υφηγητής στο Πανεπιστήμιο του Χάρβαρντ

1947-50: Ομότιμος Καθηγητής στο Πανεπιστήμιο της Μινεσότας

1950-51: Ομότιμος Καθηγητής στο Πανεπιστήμιο της Νορθγουέστερν

1951-55: Καθηγητής στο Πανεπιστήμιο της Μινεσότας

1955-63: Καθηγητής στο Πανεπιστήμιο της Καλιφόρνιας (Μπέρκλεϊ)

1956-59: Κοσμήτωρ της Οικονομικής Σχολής του ίδιου Πανεπιστημίου.

Το 1959 επιστρέφει για ένα χρόνο στην Ελλάδα, στα πλαίσια ερευνητικής αναπτυξιακής οικονομικής αποστολής.

Τον επόμενο χρόνο 1961, διορίζεται Πρόεδρος του Δ.Σ.και Γενικός Επιστημονικός Διευθυντής του Κέντρου Οικονομικών Ερευνών και ταυτόχρονα σύμβουλος της Τράπεζας της Ελλάδας (1961-62).

Η πολιτική του σταδιοδρομία αρχίζει το 1962, με την εκλογή του ως Βουλευτή Αχαϊας του Κόμματος της Ενωσης Κέντρου, της οποίας ηγείτο ο Γεώργιος Παπανδρέου στις εκλογές της 16.2.1964.

Μετά την νίκη της Ένωσης Κέντρου, διορίζεται αρχικά Υπουργός Προεδρίας της Κυβέρνησης και τον ίδιο χρόνο Αναπληρωτής Υπουργός Συντονισμού (1964-65).

Όταν κηρύσσεται η δικτατορία των συνταγματαρχών, τον Απρίλιο του 1967, συλλαμβάνεται και τον επόμενο χρόνο αποφυλακίζεται και πηγαίνει στο εξωτερικό, πρώτα στη Σουδία και μετά στον Καναδά.

Το 1968-69 είναι Καθηγητής Οικονομικών στο Πανεπιστήμιο της Στοκχόλμης και από το 1969 μέχρι το 1974 Καθηγητής στο Πανεπιστήμιο Γιορκ στο Τορόντο.

Το 1968 ιδρύει το Πανελλήνιο Απελευθερωτικό Κίνημα (ΠΑΚ),του οποίου γίνεται αρχηγός και το οποίο αναπτύσσει σημαντική δράση μέχρι την πτώση του δικτατορικού καθεστώτος, τον Ιούλιο του 1974.

Μόλις αποκαθίσταται η Δημοκρατία στην Ελλάδα, επιστρέφει από την εξορία και ιδρύει, το Σεπτέμβριο του ίδιου έτους, το Πανελλήνιο Σοσιαλιστικό Κίνημα, το, ΠΑ.ΣΟ.Κ., του οποίου γίνεται Πρόεδρος.

Στις πρώτες εκλογές μετά την αποκατάσταση της Δημοκρατίας, που διενεργούνται το Νοέμβριο του 1974, το ΠΑ.ΣΟ.Κ. εκπροσωπείται με λίγους Βουλευτές (15 έδρες, 13,5% των ψήφων).

Στις επόμενες εκλογές (Νοέμβριος 1977), το ΠΑ.ΣΟ.Κ.κάνει ένα πρώτο σημαντικό άλμα, αφού διπλασιάζει τη δύναμή του (από 13,5% σε 25%) και γίνεται το πρώτο κόμμα της Αντιπολίτευσης με 93 Βουλευτές και ο Πρόεδρος του, Αρχηγός της Αξιωματικής Αντιπολίτευσης.

Στις εκλογές της 18ης Οκτωβρίου 1981, το ΠΑ.ΣΟ.Κ. κατεβαίνει με το σύνθημα της Αλλαγής, και γνωρίζει ένα πραγματικό θρίαμβο, αναδεικνύοντας 173 Βουλευτές (48%).

Ο Πρόεδρος του ΠΑ.ΣΟ.Κ. σχηματίζει Κυβέρνηση η οποία ορκίζεται στις 21 Οκτωβρίου 1981.

Στην Κυβέρνηση αυτή, ο Ανδρέας Παπανδρέου αναλαμβάνει, εκτός από Πρωθυπουργός και το Υπουργείο Εθνικής 'μυνας.

Στις εκλογές του 1985 το ΠΑ.ΣΟ.Κ. εκλέγεται και πάλι πρώτο κόμμα αναδεικνύοντας 161 Βουλευτές (45,82%).

Στις εκλογές του 1989 το ΠΑ.ΣΟ.Κ. έρχεται δεύτερο κόμμα με ποσοστό 39,15% και 125 έδρες. Ο Πρόεδρος του ΠΑ.ΣΟ.Κ. είναι Αρχηγός της Αξιωματικής Αντιπολίτευσης.

Στις εκλογές του 1993 το ΠΑ.ΣΟ.Κ. έρχεται πρώτο κόμμα και παίρνει 47%. Ο Ανδρέας Παπανδρέου επανέρχεται ως Πρωθυπουργός.

Επιστημονικό και Συγγραφικό Εργο

Συνέγραψε πολλά βιβλία και μονογραφίες οικονομικού καθώς και πολιτικού περιεχομένου, πολλά άρθρα σε εφημερίδες και περιοδικά, έδωσε διαλέξεις σε Πανεπιστήμια και Πνευματικά Ιδρύματα και συνεργάστηκε σε σειρά συλλογικών εκδόσεων.

Του έχουν απονεμηθεί διδακτορικά διπλώματα από το Πανεπιστήμιο του Γιορκ Καναδά, Πανεπιστήμιο Χάμπολντ Βερολίνου, Πανεπιστήμιο της Κρακοβίας Πολωνίας, Πανεπιστήμιο της Μόσχας, ΕΣΣΔ και Πανεπιστήμιο της Μπολώνιας Ιταλίας.

Ξένες Γλώσσες

Αγγλικά, Γαλλικά.

Απεβίωσε στις 23 Ιουνίου 1996.

-----------------------------

Αθήνα, 22 Ιουνίου 2001

"Ένας Μεγάλος Απών με διαρκή παρουσία"


Γράφει
ο Υπουργός ΠΕΧΩΔΕ Κώστας Λαλιώτης

Έχουν συμπληρωθεί πέντε χρόνια από τότε που ο ΑΝΔΡΕΑΣ ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ έφυγε από τη ζωή αλλά είναι ένας Μεγάλος Απών με διαρκή παρουσία.

Αυτά τα χρόνια μόνοι πια συνεχίζουμε να πορευόμαστε με σιγουριά και αισιοδοξία σε νέους δρόμους, που ο ίδιος χάραξε και σηματοδότησε με την κυριαρχική του παρουσία σε μια μεγάλη και κρίσιμη ιστορική καμπή για την πορεία του Έθνους και του Λαού μας.

Ομολογώ εξ αρχής ότι οι αναφορές μου στον ΑΝΔΡΕΑ ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ και τον πρωταγωνιστικό του ρόλο στις εξελίξεις μιας ολόκληρης χρονικής περιόδου, έχουν φόρτιση, μονομέρεια και υποκειμενισμό γιατί αποτίω έναν οφειλόμενο φόρο τιμής. Όταν αποτίεις φόρο τιμής σε έναν μεγάλο Απόντα, με τον οποίο είχες μια 25χρονη πορεία ταύτισης με δεδομένους συναισθηματικούς, πνευματικούς, αγωνιστικούς και πολιτικούς δεσμούς, αφήνεις την κριτική αποτίμηση και την νηφάλια αξιολόγηση της παρουσίας και της δράσης του σε μία άλλη στιγμή.
΄Αλλωστε, τις κριτικές μου απόψεις και τις υπαρκτές διαφωνίες μου, τις έχω διατυπώσει εκ των προτέρων την εποχή που ο Ανδρέας Παπανδρέου ήταν εν ζωή και κυρίαρχος του παιχνιδιού.
Είναι γνωστό ότι από το 1974 είχα διαφωνήσει αρκετές φορές αλλά είμαστε πάντα Μαζί, με άρρηκτους δεσμούς, ακόμα και όταν είχα παραιτηθεί, με δική μου πρωτοβουλία, είτε από τα Κυβερνητικά αξιώματα είτε από όλα τα Όργανα του ΠΑΣΟΚ.
2. Ο Χαρισματικός Εθνικός ηγέτης και Λαοφιλής Πολιτικός των μεγάλων οραμάτων, των ανοικτών οριζόντων, των λυτρωτικών υπερβάσεων και των δημιουργικών έργων 5 χρόνια δεν είναι πια κοντά μας.
Όμως υπάρχει παντού και ζει μέσα μας γιατί οι ιδέες και τα έργα του έχουν μία διαχρονική αξία, μια διαχρονική δικαίωση γιατί η αναλυτική του σκέψη και οι ρηξικέλευθες προτάσεις του ήταν πάντα μπροστά από την εποχή τους και διαμόρφωναν πάντα νέα δεδομένα.
3. Ο πρωταγωνιστής και εκφραστής μιας πανεθνικής αναζήτησης και επιτυχημένης πανεθνικής προσπάθειας 5 χρόνια δεν είναι πια μαζί μας.
Όμως υπάρχει παντού και ζει μέσα μας, γιατί τα προτάγματα, οι πρωτοβουλίες και οι πράξεις του για μια σύγχρονη, Δημοκρατική και Περήφανη Ελλάδα με ισχυρή φωνή, με ξεχωριστή ταυτότητα, με ανάπτυξη και ευημερία, μέσα σε μια ενωμένη Ευρώπη των Λαών, μέσα σε ένα κόσμο πιο δίκαιο, με ειρήνη, με ασφάλεια και συνεργασία αποτελούν πια κοινό τόπο όλων και μονοσήμαντες στρατηγικές επιλογές για όλους.
4. Ο αφυπνισμένος, ο μαχόμενος και ο δημιουργικός πολιτικός, με το ασίγαστο αγωνιστικό πάθος του για τη Δημοκρατία, την Εθνική Ανεξαρτησία, τη Λαϊκή Κυριαρχία, την Αποκέντρωση και τη Λαϊκή συμμετοχή, με την αταλάντευτη πίστη του στην Ανάπτυξη, στις Κοινωνικές Αλλαγές, τις Μεταρρυθμίσεις και το Κοινωνικό Κράτος, το Κράτος Πρόνοιας και τις αρχές του Δημοκρατικού Σοσιαλισμού με Ανθρώπινο Πρόσωπο, 5 χρόνια δεν είναι πια μαζί μας.
Όμως υπάρχει παντού και ζει μέσα μας γιατί αυτό το πάθος του και αυτή η πίστη του, έχει γίνει πια πάθος και πίστη της συντριπτικής πλειοψηφίας του Ελληνικού Λαού για μια Ανάπτυξη για όλους, για μια Δημοκρατία με ελευθερίες και δικαιώματα και συμμετοχή των Πολιτών για μια ανοιχτή και σύγχρονη κοινωνία με Αλληλεγγύη με Δικαιοσύνη και Ανθρωπιά.
Υπάρχει παντού, γιατί με τις πολιτικές του μείωσε δραστικά τις κοινωνικές και τις περιφερειακές ανισότητες.
Γιατί προχώρησε στην αναδιανομή του πλούτου και της ευημερίας.
Γιατί έφερε τους μη προνομιούχους, τους αδύναμους, τους αποκλεισμένους και τους Εκτός των Τειχών Έλληνες στο προσκήνιο, ως συνδημιουργούς μιας νέας εποχής.
Γιατί έφερε στο προσκήνιο την ξεχασμένη Ελλάδα της Περιφέρειας και τις υποβαθμισμένες και τις ανοχύρωτες περιοχές των Αστικών Κέντρων, μαζί με τους κατοίκους τους, τους Αγρότες και τους Εργαζόμενους, τους Μισθωτούς, τους Μικρομεσαίους, τους ανθρώπους του μόχθου και της δημιουργίας.
Γιατί έδωσε νέο περιεχόμενο, νέες διαστάσεις στην Ανάπτυξη και στην αναβάθμιση της Ποιότητας Ζωής.
Γιατί κατοχύρωσε την Κοινωνική Ειρήνη μέσα από το Δημοκρατικό Διάλογο των Κοινωνικών Εταίρων, μέσα από τη συμμετοχή των Εργαζομένων, μέσα από τις αυξημένες αμοιβές των Εργαζομένων, μέσα από την ενίσχυση των ανθρώπων του Επιχειρείν και του Δημιουργείν.

5. Ο διαπρεπής Επιστήμονας με το Πανεπιστημιακό Κύρος, την διακεκριμένη καριέρα και τη διεθνή αναγνώριση, που τα άφησε όλα πίσω του και στρατεύτηκε ψυχή τε και σώματι στην πολιτική, πέντε χρόνια δεν είναι πια κοντά μας.
Όμως υπάρχει παντού και ζει μέσα μας, γιατί πίστεψε βαθιά ότι οι Έλληνες μπορούν να δημιουργήσουν και αξίζουν να ζήσουν ΟΛΟΙ ΜΑΖΙ σε μια Νέα Ελλάδα, με Ισονομία, με Ισοπολιτεία, με Ελευθερία και Δικαιώματα για όλους τους Έλληνες.
Γιατί πίστεψε σε μία Νέα Ελλάδα χωρίς Δυναστείες και δίχως κρατικούς και κομματικούς απολυταρχισμούς, χωρίς Πολιτικές και κοινωνικές διαχωριστικές γραμμές, χωρίς διακρίσεις και δίχως διχασμούς.
Γιατί πίστεψε, πως έπρεπε να αμφισβητήσει ανοικτά, να συγκρουστεί χωρίς συμβιβασμούς και να ανατρέψει κατεστημένες δυνάμεις, δομές, εξουσίες και αντιλήψεις, που κρατούσαν την Ελλάδα δέσμια και τους Έλληνες δέσμιους με ένα κακό Παρελθόν.
Γιατί διαμόρφωσε μια νέα κοινωνική και πολιτική νομιμότητα, όπου η συντριπτική πλειοψηφία των Ελλήνων να μη μένει στο περιθώριο και να μη νοιώθει φόβο, ντροπή και μίασμα για τα πιστεύω της, για τα πολιτικά της φρονήματα, για τη συμμετοχή της στην Εθνική Αντίσταση, στους Αγώνες για Δημοκρατία και Πρόοδο για τη συμμετοχή της στο Πνευματικό, Επιστημονικό και το Πολιτισμικό γίγνεσθαι.
Γιατί άνοιξε νέους ορίζοντες ζωής, συμμετοχής και δράσης στους Νέους και τις Γυναίκες.
Γιατί πίστεψε ότι όλα αυτά μπορούν να συμπυκνωθούν σε μια λέξη, τη λέξη Αλλαγή και να σημάνουν ρήξεις με το παρελθόν, σε συνδυασμό πάντα με γόνιμες συνθέσεις και συλλογικές υπερβάσεις για να εμπεδώνεται κάθε φορά η συμφιλίωση και η ενότητα του Ελληνικού Λαού.
6. Ο διορατικός, ριζοσπάστης και σύγχρονος Πολιτικός, που αρνήθηκε τη θαλπωρή, τη συνέχεια και τη σιγουριά μιας οικογενειακής πολιτικής προίκας, που ίδρυσε τους δύσκολους καιρούς της Δικτατορίας το αντιστασιακό κίνημα του ΠΑΚ, που μετά τη μεταπολίτευση, δημιούργησε ένα λαογέννητο ελπιδοφόρο και νικηφόρο κίνημα το ΠΑΣΟΚ, δίνοντας έτσι μια νέα ταυτότητα, με συνοχή, με δυναμισμό και με θετικούς προσδιορισμούς στη Δημοκρατική Προοδευτική παράταξη, πέντε χρόνια δεν είναι πια μαζί μας.
Όμως υπάρχει παντού και ζει μαζί μας, γιατί η πολιτική κληρονομιά και οι υποθήκες που μας άφησε για την ενότητα και την προοπτική της δημοκρατικής και προοδευτικής Παράταξης, για την ενότητα, τη συνέχεια, την ανανέωση και την αναγέννηση του ΠΑΣΟΚ του Μέλλοντος μας, έχουν βαρύτατο φορτίο.
Γιατί οφείλουμε να έχουμε συνείδηση ότι εκπροσωπούμε πολιτικές και κοινωνικές δυνάμεις, που έρχονται από πολύ μακριά και φιλοδοξούν να πάνε ακόμη μακριά.
Γιατί αυτές οι Δυνάμεις έχουν αφήσει και αφήνουν τα θετικά τους ίχνη στην πορεία της Ελλάδας, στην εξέλιξη της Δημοκρατίας και της Κοινωνίας, κατοχυρώνοντας μέσα και από τις δύο τελευταίες συνεχόμενες νίκες του ΠΑΣΟΚ με τον ΚΩΣΤΑ ΣΗΜΙΤΗ, τις νέες κατακτήσεις και τις νέες ελπίδες των Ελλήνων στον 21ο αιώνα.
7. Ο ΑΝΔΡΕΑΣ ζει μέσα μας και μέσα από όλους μας, γιατί το μήνυμα του, που ήταν συνυφασμένο με τη ζωή του Από το Λαό, με το Λαό, για το Λαό, για τους Πολίτες, για τον ΄Ανθρωπο, παραμένει πάντα επίκαιρο και γιατί το ΟΛΟΙ ΜΑΖΙ αποτελεί σημείο αναφοράς της συντριπτικής πλειοψηφίας των Ελλήνων, γιατί όπως ο ίδιος έλεγε και υπέγραφε, "Οι Έλληνες έχουμε μία δυνατότητα: να πετύχουμε".
Πέντε χρόνια ο ΑΝΔΡΕΑΣ ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ δεν είναι πια κοντά μας, δεν είναι πια Μαζί μας.
Ομως Ζει και θα Ζει για πάντα με όλα όσα επαγγέλθηκε, συμβόλισε και δημιούργησε στις σκέψεις, στην καρδιά, στις μνήμες, στα όνειρα, στις αφηγήσεις, στις αξιολογήσεις και στα συναισθήματα του Ελληνικού λαού και του Κάθε Έλληνα.
Ο Κάθε Έλληνας έχει τα δικά του βιώματα, τη δική του θύμηση για τον δικό του ΑΝΔΡΕΑ, για τον ανθρώπινο, τον γήινο, τον οικείο, τον ανοιχτό και συναισθηματικό Μεγάλο Πολιτικό, με την ευγένειά του, με την έμφυτη λαϊκότητα του, με τις αυθεντικές του εκφράσεις.
8. Ένας χαρισματικός και Εθνικός ηγέτης καταγράφεται πάντα στην ιστορία γιατί γράφει ιστορία, δεν περνάει ποτέ απαρατήρητος, δεν αφήνει ποτέ και κανένα αδιάφορο.
Οι Έλληνες συγκινήθηκαν δονήθηκαν και εμπνεύστηκαν απλό τον ΑΝΔΡΕΑ ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Οι φίλοι του έδειχναν παντού και πάντα την αγάπη και την εμπιστοσύνη τους.

Στις κρίσιμες στιγμές, έστω και καθυστερημένα και εκ των υστέρων, οι αντίπαλοι του έδειχναν το σεβασμό τους ακόμα και οι ορισμένοι αρνητές του, του έδειχναν την αναγνώριση τους.
Όλοι αυτοί οι εχθροί και οι αρνητές του, που βρίσκονται κυρίως στη συντηρητική Παράταξη, αντί να αναπέμπουν ύμνους μετά το θάνατο του Ανδρέα, πρέπει να βρουν ατομικά, συλλογικά και παραταξιακά το θάρρος και τη δύναμη και να αναλάβουν την ευθύνη τους για το στημένο, από τους ίδιους, βρώμικο ΄89.
Βεβαίως, η πολιτική και ηθική δικαίωση και η δικαστική δικαίωση του Ανδρέα Παπανδρέου, έχει κατοχυρωθεί με τις αποφάσεις της Δικαιοσύνης αλλά και με την ετυμηγορία του Ελληνικού Λαού με την ψήφο του 47% του Ελληνικού Λαού.
Πιστεύω ότι οι φυσικοί αυτουργοί του Βρώμικου ΄89 έχουν χρέος απέναντι στην Δημοκρατία, απέναντι στην Ιστορία και απέναντι στον Απόντα Ανδρέα Παπανδρέου, να αναγνωρίσουν με παρρησία και γενναιότητα, χωρίς μισόλογα και φαρισαϊσμούς, το λάθος τους γιατί αυτή η ομολογία θα σημάνει και τη λύτρωσή τους.
Ο κ. Κ. Μητσοτάκης και η Παράταξη της ΝΔ δεν μπορούν να σφυρίζουν αδιάφορα, γιατί αργά ή γρήγορα θα έρθουν στο φως τα πάντα και για όλους, γιατί η αλήθεια δεν μπορεί να κρυφτεί.
Οι Αρχάγγελοι του 89 δεν μπορούν να κρύβουν την ενοχή τους με τη σιωπή τους ή με τις υποκριτικές δηλώσεις ότι τιμούν τον Ανδρέα Παπανδρέου, παίζοντας ένα κρυφτούλι, θυμίζοντας τις τύψεις των θυτών, που ανακαλύπτουν εκ των υστέρων τις αρετές του θύματος.
9. Η μεγάλη πλειοψηφία του Ελληνικού Λαού, εκατομμύρια Έλληνες Πολίτες, ΄Ανδρες, Γυναίκες και ΝΕΟΙ αγάπησαν και ταυτίστηκαν, πίστεψαν στον δικό τους ΑΝΔΡΕΑ, γιατί ένιωσαν στο πρόσωπο του, μια απελευθέρωση και μια ανάταση, μια αξιοπρέπεια και μια υπερηφάνεια μια ευαισθησία καμία φροντίδα.
Γιατί ένωσαν στο δικό του πρόσωπο το δικό τους πρόσωπο, στη δική του φωνή με δική τους φωνή, στη δική του επαγγελία και πράξη το δικό τους πόθο, το δικό τους καημό, τη δική τους προσδοκία και ελπίδα.
Γιατί έζησαν Καλύτερες μέρες με ελευθερίες, με δικαιώματα, με Δημοκρατία, με Ανάπτυξη, με Ευημερία και με Ειρήνη.
Γιατί ένιωθαν σίγουροι για τη νέα Εποχή, για τους νέους ορίζοντες και για τους νέους δρόμους της Ελλάδας μέσα στην Ευρώπη των Λαών και μέσα σε ένα Ειρηνικό και πιο δίκαιο κόσμο.
10. Όλοι έχουμε την αίσθηση της απουσίας ενός Ιστορικού Ηγέτη, που σηματοδοτεί την πορεία της Χώρας, της Κοινωνίας και του Λαού μας, αλλά σημάδεψε και τη ζωή όλων μας.
Ο ΑΝΔΡΕΑΣ ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ είναι ένας Μεγάλος Απών με διαρκή παρουσία. Αυτή την παράδοξη αναφορά μόνο μεγάλοι ποιητές μπορούν να περιγράψουν.
Ο Οδυσσέας Ελύτης, με λίγες λέξεις, σε πέντε μόνο στίχους θυμίζει ότι:
Όλα χάνονται.
Του καθενός
έρχεται η ώρα.
Όλα μένουν.
Εγώ φεύγω.
Εσείς να δούμε τώρα.
Ο Τ. Σ. Έλιοτ, με λίγες μόνο λέξεις συμπυκνώνει τη διαρκή ροή του χρόνου και των ανθρώπων:
"... Ο χρόνος ο παρών και ο χρόνος ο παρελθών
Είναι ίσως και οι δύο παρόντες στο μέλλοντα χρόνο
και το παρελθόν περιέχει το μέλλον..."

Το ΠΑΣΟΚ είναι ένα σύγχρονο, πατριωτικό, δημοκρατικό και Σοσιαλιστικό Κίνημα με ευρωπαϊκό ορίζοντα και προσανατολισμό, που είχε και έχει προνομιακό πεδίο αναφοράς το Χώρο και το Χρόνο της Ελλάδας μέσα στο γίγνεσθαι της Ευρώπης, της Μεσογείου και των Βαλκανίων, το Χώρο και το Χρόνο του Δημοκρατικού Σοσιαλισμού, της Κεντρο-Αριστεράς και της Σύγχρονης Αριστεράς.
Αυτό σημαίνει ότι το ΠΑΣΟΚ με τις βαθιές ρίζες, με τις δυναμικές αναφορές του και με τις ευοίωνες προοπτικές του μέσα στην Ελληνική Κοινωνία, στην κρίσιμη καμπή του παρόντος χρόνου, οφείλει να προσδιοριστεί ως συλλογικό, πολιτικό κίνημα τόσο θετικά με δημιουργικότητα, τόσο ως προς τη μνήμη του παρελθόντος όσο και ως προς τη μνήμη του μέλλοντος για το ΠΑΣΟΚ, την Ελλάδα και την Ευρώπη του μέλλοντός μας.

----------------------------

Απέναντι στην Ιστορία

Γράφει
ο Τηλέμαχος Χυτήρης

Ο Ανδρέας Παπανδρέου θα απασχολήσει πολύ τους ιστορικούς μια μέρα. Δεν είναι μόνο τα γεγονότα στα οποία πρωταγωνίστησε, αλλά και η ίδια η προσωπικότητά του. Η μέθοδος της προσέγγισης, της ανάλυσης και της μαρτυρίας είναι η πλέον κατάλληλη στην ιστορική αντιμετώπιση αυτής της πράγματι πολύπλευρης πολιτικής μορφής. Γιατί ο Ανδρέας Παπανδρέου συνδύαζε τα αντίθετα. Ήταν αστός αλλά και λαϊκός. Ήταν επιστήμων που ανήκε στη διεθνή ακαδημαϊκή ελίτ, αλλά ταυτόχρονα εκείνος που μιλούσε στον τελευταίο Έλληνα ενός απομονωμένου χωριού. Ήταν επαναστάτης με όραμα, κατάρτιση και θέση, αλλά και ένας ρεαλιστής πολιτικός. Ήταν αυστηρός στην αποφασιστικότητα του, αλλά και ευγενής και μεγαλόθυμος Έλληνας και διεθνής. Ανοιχτός στους πολλούς και κλειστός στον εαυτό του. Ευφυής και απλός. Ξυπνούσε το θαυμασμό στους φίλους και το μίσος στους αντιπάλους, αισθήματα που σε πολλούς συνυπήρχαν την ίδια στιγμή, παίρνοντας το ένα τη θέση του άλλου, με ταχύτητα φωτός.

Στο πρόσωπο και τις ικανότητες του Ανδρέα Παπανδρέου στηρίχθηκε η θριαμβευτική επικράτηση του ΠΑΣΟΚ και η αλλαγή του πολιτικού και κοινωνικού τοπίου στη χώρα μας. Μια αλλαγή που έβαλε τα θεμέλια μιας άλλης πολιτικής πρακτικής, με κύριο χαρακτηριστικό την εδραίωση της κοινωνικής ισότητας, της ισομερούς ανάπτυξης κέντρου-περιφέρειας και την ένταξη της χώρας στον σύγχρονο κόσμο.

Η συνεργασία με τον Ανδρέα Παπανδρέου ήταν μια μοναδική εμπειρία. Στην τελευταία περίοδο της ζωής του, ο Ανδρέας Παπανδρέου διέθετε τη γνώση του γέρικου λιονταριού, μια ήρεμη δύναμη που δεν στερείτο σοφίας.

Θυμάμαι, είχαμε χάσει τις εκλογές τότε που ένωσαν τις δυνάμεις τους Δεξιά και παραδοσιακή Αριστερά για την εξόντωσή του. Ο Παπανδρέου τότε επέδειξε απαράμιλλη στωικότητα, διορατικότητα και πολιτική οξυδέρκεια. Ένας Παπανδρέου που δεν στηριζόταν στον ενθουσιασμό του, αλλά στην ωριμότητά του, την οποία εξέφραζε με προσωπικούς και σταθερούς χειρισμούς, τους οποίους διέκρινε η ετοιμότητα και η ευφυΐα. Γι` αυτό και επανέκαμψε άλλωστε το 1993 εν θριάμβω. Δικαιώθηκε. Ξανακέρδισε την εμπιστοσύνη του ελληνικού λαού, σε μια ηλικία και μια κατάσταση υγείας τέτοια, που σε κάθε άλλη περίπτωση θα ήταν απαγορευτική για οποιαδήποτε δραστηριότητα, πολύ περισσότερο, βεβαίως, εκείνης της τόσο απαιτητικής του Πρωθυπουργού της χώρας. Κι όμως, ο λαός τον τίμησε κι εκείνος το ανταπόδωσε. Γιατί η πολιτική του 1994-95 έβαλε τις βάσεις μιας σταθερής επιτάχυνσης των ρυθμών της Ελλάδας προς τη νέα εποχή, που είχε ήδη διαμορφωθεί στην Ευρώπη και σε όλο τον κόσμο μετά την κατάρρευση του διπολισμού.

Ο Ανδρέας Παπανδρέου υπήρξε «ο τελευταίος των Μοϊκανών» του παλιού ευρωπαϊκού σοσιαλισμού, αλλά και ο μόνος από τους πολιτικούς που βοήθησε
--πέραν υποκειμενικών αδυναμιών και ευλόγου ισχυρού προβληματισμού, απέναντι στο νέο πολιτικό τοπίο-- στην προσαρμογή της Ελλάδας στις νέες προοπτικές που ανέτελλαν. Κι αυτό γιατί ο Ανδρέας Παπανδρέου υπήρξε δεινός πολιτικός αναλυτής που διέβλεπε τη φορά των πραγμάτων. Ο ρεαλιστής πολιτικός που γνώριζε πώς «πιάνονται» οι ιστορικές στιγμές για το καλό της χώρας του. Πολλοί δεν το εννόησαν. Επηρεασμένοι από μια συναισθηματική προσέγγιση της πολιτικής, που είχε καλλιεργηθεί την δεκαετία του ΄80. Όμως μια από τις ιδιαίτερες ικανότητες που διέθετε ο Ανδρέας Παπανδρέου ήταν ακριβώς αυτή η εκμετάλλευση της σωστής χρονικής στιγμής, για τη σωστή πολιτική πράξη. Στο γενικό αυτό περίγραμμα φαντάζεται κανείς τον πλούτο της σκέψης και γνώσης, που καθημερινά ως συνεργάτης και συνομιλητής του εβίωνα. Αυτό μου δίνει τη δυνατότητα να επανέλθω στον πολιτικό της μεγάλης Αλλαγής, φωτίζοντας τις πλευρές εκείνες που η δίνη των γεγονότων επεσκίαζε, όπως και τη μετέπειτα απαράδεκτη «μελό» αναφορά στο πρόσωπό του.

Ναι, ο Ανδρέας ήταν ο πολιτικός της Αλλαγής
Τίποτα δεν έμεινε το ίδιο μετά την άνοδο του Πανελλήνιου Σοσιαλιστικού Κινήματος στην εξουσία το 1981. Η τομή ήταν τόσο μεγάλη, ώστε μας επιτρέπει να μιλάμε για την πριν από τον Ανδρέα Παπανδρέου εποχή και τη μετά. Και ασφαλώς η μετά τον Ανδρέα Παπανδρέου περίοδος ήταν και είναι η καλύτερη για το λαό και τη χώρα. Ας λένε ό,τι θέλουν οι πολιτικοί του αντίπαλοι. Ο λαός και η Ιστορία στο τέλος κρίνουν σωστά.